Anasayfa > DİNİ KİTAPLAR > VASİYETİN DAYANDIĞI DELİLLER

VASİYETİN DAYANDIĞI DELİLLER
PUAN : 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading ... Loading ...
OKUNMA : 811 EKLENME : 15/08/2013 GÜNCELLENME : 31/08/2013 VASİYETİN DAYANDIĞI DELİLLER Facebook'ta paylaş VASİYETİN DAYANDIĞI DELİLLER İçin Yorum Yap

VASİYETİN DAYANDIĞI DELİLLER

Vasiyetin meşru oluşu Kitap, Sünnet ve İcmâ delillerine dayanır. 1) Kur’an’dan deliller: Allahü Teâlâ şöyle buyurur: “Sizden birine ölüm gelince, eğer geriye mal bırakacaksa anneye, babaya ve yakın hısımlara ma’rûf şekilde vasiyet etmesi, takva sahipleri üzerine bir hak olarak yazıldı” (el-Bakara, 2/180.) Yukarıda da belirttiğimiz gibi bu âyet miras hükümleri inince neshedilmiştir. “İçinizden ölüp geriye eşler bırakan erkekler, eşlerinin bir yıl süreyle evlerinden çıkarılmaksızın geçimlerinin sağlanmasını vasiyet etsinler. Şayet kendileri çıkarsa, onların kendileri hakkında uygun olanı yapmalarında sizin için bir günah yoktur”.(el-Bakara, 2/240.) Bu âyet de, kadının ölüm iddetini dört ay on güne indiren (el-Bakara, 2/234.) ve miras haklarını belirleyen âyetlerle neshedilmiştir. Burada nafaka yükümlüsü olan koca vefat ettiği için, kadın miras payını almakla yetinir. Diğer yandan bazı fakihlere göre, kadının böyle bir durumda, son ikamet ettiği evde bir yıl daha oturma hakkı söz konusu olur. (bk. el-Bakara, 2/240; Ebû Zehra, Usulü’l Fıkh s. 130.) Miras payları belirlenirken âyetlerin sonlarında “Bu hükümler, ölenin yapacağı vasiyetten veya borcundan sonradır”. (en-Nisâ, 4/11.) “Sizin de çocuğunuz yoksa, yapacağınız vasiyet ve borçtan sonra bıraktığınızın sekizde biri karılarınızındır”. “Bu paylaştırma, zarar verici olmayan vasiyet ve borçtan sonra uygulanır” (en-Nisâ, 4/12.) buyurulması İslâm’ın belirlediği ölçüler içinde yapılacak vasiyetin meşru olduğunu gösterir. Vasiyetnamede yapılacak değişiklik konusunda da şöyle buyurulur: “Kim işittikten sonra vasiyeti değiştirirse günahı, onu değiştirenlerin boynunadır. Şüphesiz Allah işiten ve bilendir”. (el-Bakara, 2/181.) “Kim de vasiyet edenin bir hata veya günah işlemesinden korkarsa, tarafların arasını düzeltmesinde ona günah yoktur, Allah bağışlayandır, esirgeyendir” (el-Bakara, 2/182.) Yazılı vasiyeti bulunmayanın acele durumlarda iki adaletli şahit yanında sözlü vasiyet yapabileceği Yüce Allah tarafından şöyle belirlenmiştir: “Ey iman edenler! Sizden birinize ölüm gelince vasiyet sırasında içinizden iki adaletli kişi aranızda şahitlik etsin. Ya da yeryüzünde yolculuk yaparken başınıza birden ölüm musîbeti gelmişse, sizden olmayan iki kişi (şahitlik etsin). Eğer kuşkulanırsanız namazdan sonra şahitleri tutup şu şekilde yemin ettirirsiniz: “Biz, yakınlarımız bile olsa yeminimizi hiçbir paraya satmayacağız, Allah’ın bu şahitliğini gizlemeyeceğiz, yoksa biz, elbette günahkârlardan oluruz”. (el-Mâide, 5/106.) Bir sonraki âyette ise bu vasiyet şahitlerinin yalan söyleyip gerçeği gizlemeye kalkışmaları durumunda, vasiyeti bilen yakınlardan şahitliğe daha lâyık olan iki kişinin yemin verilerek diğerlerinin yerine geçmesi öngörülür. 2) Sünnetten deliller: Hz. Peygamberin vasiyeti teşvik eden çeşitli hadisleri vardır. Abdullah İbn Ömer’in naklettiği bir hadiste şöyle buyurulur: “Bir müslümanın vasiyet etmek istediği bir şeyi olup da, vasiyeti yastığının altında yazılı olmadan iki gece geçirmesi doğru değildir”. (Buhârî, Vesâyâ, 1; Müslim, Vesâyâ, 1-4; İbn Mâce, Vesâyâ, 2.) Başka bir hadiste şöyle buyurulur: “Allah size, amellerinize ziyade olarak ölümünüz sırasında mallarınızın üçte birini tasadduk etti yani vasiyet etme yetkisi verdi”. (İbn Mâce, Vesâyâ, 5; Zeylâî, Nasbu’r-Râye, IV, 399, 400) Yukarıda da belirttiğimiz gibi mirasçı olarak tek kızı bulunan Sa’d İbn Ebî Vakkas (ö. 55/675)’ın sorusu üzerine Allah’ın Rasûlü, ona malının ancak üçte birine kadar olan bölümünü vasiyetle başkasına bırakabileceğini bildirmiştir. (Buhârî Vesâyâ, 1, Cenâiz, 37; eş-Şevkânî, Neylü’l-Evtâr, VI, 37.) İslâm bilginleri bu delillere dayanarak mü’minin ölümünden önce yapacağı vasiyetle malının üçte birini mirasçıları dışında kalan bir hısımına veya bir yabancıya ya da bir hayır işine bırakabileceği konusunda görüş birliği içindedir.


Etiketler: , ,


Kategori: