Anasayfa > DİNİ KİTAPLAR > BOŞANACAK KADINDA BULUNMASI GEREKEN ŞARTLAR

BOŞANACAK KADINDA BULUNMASI GEREKEN ŞARTLAR
PUAN : 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading ... Loading ...
OKUNMA : 931 EKLENME : 16/08/2013 GÜNCELLENME : 31/08/2013 BOŞANACAK KADINDA BULUNMASI GEREKEN ŞARTLAR Facebook'ta paylaş BOŞANACAK KADINDA BULUNMASI GEREKEN ŞARTLAR İçin Yorum Yap

BOŞANACAK KADINDA BULUNMASI GEREKEN ŞARTLAR

  1) Kadının boşama yetkisi var mıdır?
İslâm’da boşama yetkisi prensip olarak kocaya verilmiştir. Ancak nikâh akdi sırasında veya evlilik süresi içinde erkek karısına boşama yetkisi verebilir. Buna tefvîz-i talak denir. Boşama yetkisi verilen vekilin azledilmesi her zaman mümkün olduğu halde, tefvîz-i talak suretiyle, karıya verilen boşama yetkisinden rücû edilemez. Çünkü bu bir vekâlet vermek değil, boşama yetkisini devretmek (temlik) niteliğinde bir tasarruftur. (bk. es-Serahsî, a.g.e., VI, 196 vd.; el-Kâsânî, a.g.e., III, 113 vd.; geniş bilgi için bak. aşağıda «Tefviz-i Talâk» konusu) Diğer yandan kadın ileride açıklayacağımız bazı sebepler bulununca İslâm hâkimine başvurarak evliliğe son verdirme yetkisine sahiptir.
Kadına doğrudan boşama yetkisinin verilmemesi şu şekilde açıklanabilir. Kadının erkekten ayrı bazı fizyolojik ve psikolojik özelliklerinin bulunması, evlenmede fazla bir maddi harcamaya girmemesi, boşama yetkisini geçimsizlik anlarında daha çabuk ve çok kullanacakları, bu durumun evlilik hayatı için sürekli olarak bir tehlike teşkil edeceği tarzındaki düşüncelerdir. (İbnü’l-Humâm, a.g.e., III, 22, ez-Zühaylî, a.g.e., VII, 360; Döndüren, a.g.e., s. 358.)
2) Boşanacak kadında hangi şartlar bulunmalıdır?
Boşama kadın üzerinde cereyan eder. Boşamanın kadın üzerinde sonuç doğurması için, cinsel birleşmeden önce de olsa bilfiil mevcut olan sahih bir evliliğin bulunması veya kadının bir ya da iki boşamadan dolayı iddet beklemekte olması şarttır. Çünkü evliliğe yeniden dönüş, mümkün olan boşamada iddet sona ermedikçe evlilik bağı devam eder.
Eğer kadın üç defa boşama nedeniyle (beynûnet-i kübrâ) iddet bekliyorsa, bu sırada artık onun üzerinde yeni bir boşama söz konusu olmaz. Çünkü koca, bir kadın üzerinde en çok üç defa boşama hakkına sahip olup, bu hakkını da kullanmıştır.
Kadın bir veya iki defa bain talakla boşanma yüzünden iddet bekliyorsa Hanefîlere göre evlilik bağı iddet süresince hükmen var sayılır. Bu yüzden de kocası onu iddet içinde yeniden boşayabilir. İddet süresince nafakanın koca üzerine vacip olması, evinde oturması, bu sırada kadının başka bir erkekle evlenememesi gibi bir takım evlilik hükümlerinin devam etmesi, evlilik bağının da devam ettiğini gösterir. Burada eşlerin iddet içinde veya daha sonra yeni bir mehirle yeniden nikâh akdederek evlenmeleri de mümkündür.
Çoğunluk fakihlere göre ise bir veya iki bain boşamadan dolayı iddet bekleyen kadını iddet süresi içinde yeniden boşamak geçerli değildir. Çünkü bain talakla evlilik bağı kopmuştur.
Evlilik fasit olur veya kadın hangi çeşit boşama olursa olsun iddetini bitirmiş bulunursa, artık onun üzerinde başka bir boşama cereyan etmez.
Nikâh akdinden sonra fakat henüz cinsel birleşme olmazdan veya yalnız başbaşa kalmazdan (sahih halvet) önce kadın boşansa, kendisine iddet gerekmez. Âyette şöyle buyurulur: “Ey iman edenler! Mü’min kadınları nikahlayıp da sonra onları cinsel temastan önce boşadığınız zaman, sizin için üzerlerine sayacağınız bir iddet (süre) yoktur” (el-Ahzâb, 33/49.) Bu boşama bain talak niteliğinde olup, Hanefîlere göre, bu kadın üzerinde artık ikinci bir boşama cereyan etmez. Bu yüzden bir kimse henüz zifafa girmediği eşini “sen boşsun, sen boşsun, sen boşsun” diyerek üç defa boşasa, ilk boşama ile kadınla ilişiği kesileceği için, diğer boşamaları yabancı bir kadın hakkında kullanmış olur ki bundan bir sonuç meydana gelmez. Şâfiîlerin görüşü de böyledir. (İbn Âbidîn, a.g.e., II, 624, 645; eş-Şirbînî, a.g.e. III, 297.)
Mâlikî ve Hanbelîlere göre zifaftan önce bu şekilde peşpeşe gelen sözlerle boşama, üç boşama sayılır. Çünkü “ve” veya “virgül” le ayrılan bu sözler “sen üç talakla boşsun” veya “yanında iki talak daha olan bir talakla boşsun” demektir. Ancak ikinci ve üçüncü boşama sözleri ile birincinin güçlendirilmesi veya yeniden söylenmesi kasdedilmiş olursa Malikîlere göre mahkeme tarafından yemin verilerek, diyanet bakımından (Allah ile kul arasında) ise yeminsiz kabul edilir. (İbn Kudâme, a.g.e., VII, 233; ez-Zühaylî, a.g.e., VII, 371.)
Ancak üç defa boşama, tek cümle ile olsun, ayrı ayrı cümlelerle yapılmış bulunsun, nikâhtan sonra zifaf olmuşsa ilk boşama ile boşamada kullanılan sözlerin durumuna göre kadın rıc’î veya bain boşamadan dolayı iddet beklemeye başlamış sayılır, bu yüzden de ikinci ve üçüncü boşamalar iddetli kadın üzerinde kullanılmış olduğundan geçerli olur. Ancak ayrı cümlelerle ifadede ikinci ve üçüncü cümlelerin birincinin te’kidi olduğunun öne sürülmesi durumunda bu iddia kabul edilir. (el-Kâsânî, III, 138 vd.; el-Fetâvâ’l-Hindiyye, I, 354 vd.)
Diğer yandan henüz nikâh aktedilmezden önce yapılacak boşama bir hüküm ifade etmez. Bir erkeğin nişanlısına “Seni boşadım” demesi gibi. Çünkü Allah’ın Rasûlü “Nikâhtan önce talak yoktur.” (Buhârî, Talâk, 9; İbn Mâce, Talâk, 17; Dârimî, Talâk, 3; Ebû Dâvud, Talak, 7.) buyurmuştur.
Nikâh akdini kökten sona erdiren fesih durumunda da kadın boşanmaya mahal olmaktan çıkar. Kocanın, kadına denk olmaması veya emsal mehirden az bir mehirle evlenmesi veyahut sıhhat şartlarından birisinin bulunmaması nedeniyle evliliğin feshi durumları bu niteliktedir.
Burada mücerred fesih ile eşler birbirinin yabancısı olur, bunun için ayrıca iddetin sona ermesi gerekmez. Bu yüzden de artık kadın üzerinde boşama cereyan etmez. (bk. el-Fetâvâ’l-Hindiyye, I, 354; Döndüren, a.g.e., s.359-360.)
Sonuç olarak boşanacak kadın, erkeğin gerçek veya hüküm bakımından eşi olmalıdır. Ric’î veya bir ya da iki defa bain boşamadan dolayı iddet beklemekte olan kadın, iddet süresince hükmen evli sayılır. Bu yüzden de boşamaya mahal kabul edilir.


Etiketler: , ,


Kategori: