Anasayfa > DİNİ KİTAPLAR > BOŞAMA HAKKINI KULLANMA ŞEKİLLERİ

BOŞAMA HAKKINI KULLANMA ŞEKİLLERİ
PUAN : 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading ... Loading ...
OKUNMA : 891 EKLENME : 16/08/2013 GÜNCELLENME : 31/08/2013 BOŞAMA HAKKINI KULLANMA ŞEKİLLERİ Facebook'ta paylaş BOŞAMA HAKKINI KULLANMA ŞEKİLLERİ İçin Yorum Yap

BOŞAMA HAKKINI KULLANMA ŞEKİLLERİ

Evli bir erkeğin eşi üzerindeki boşama hakkı bir, iki veya üç defa olabilir. Evli bulunan cariye üzerinde ise en çok iki defa boşama cereyan eder. Üçten fazla yapılan boşamalarla yalnız üç boşama meydana gelir, fazlası lagv kabul edilir. Buna göre bir koca, eşini tek bir sözle veya ayrı ayrı sözlerle üç defa boşayabilir. Daha önce bir defa boşadığı eşini ise iddet süresi içinde veya yeni bir nikahtan sonra ömür boyunca iki defa daha boşama hakkına sahiptir. Ancak üç boşama gerçekleşince artık kadın başka bir erkekle evlenip ayrılmadıkça eski kocası ile yeniden evlenemez. Hulle adı verilen ikinci evlilikten sonra kadın eski kocasına dönerse, koca bu kadın üzerinde yeniden üç boşama hakkına sahip olur. Bir erkeğin, eşini aşağıdaki şekillerden birisi ile boşaması mümkündür. a) Bir sözle üç boşama hakkı birden kullanılmış olabilir “Seni üç talakla boşadım” demek gibi. b) Önce bir defa boşar, sonra iddet içinde bir defada veya ayrı zamanlarda iki defa daha boşar. c) Önce bir defada iki talakla boşar, sonra iddet içinde bir defa daha boşar. d) Önce bir veya iki talakla boşar, iddet bittikten sonra yeni bir nikah ve yeni mehirden sonra bir veya iki talakla boşar. e) Önce bir defa boşar, sonra aynı kadınla yeniden evlenir. Bundan sonra bir defada veya ayrı zamanlarda iki defa daha boşar. f) Ayrı sözlerle üç defa boşar. “Seni boşadım, seni boşadım, seni boşadım” sözleri gibi. Burada birinci boşamadan sonra, kadın iddet beklemeye başlayacağı için, ikinci ve üçüncü boşamalar iddetli eş hakkında kullanılmış olur. Ancak koca, ikinci ve üçüncü boşama sözlerini birincinin tekrarı veya güçlendirilmesi gayesiyle kullandığını öne sürerse bu iddiası kabul edilir. Burada üç boşamanın gerçekleşmesi, yukarıdaki (c) şıkkının kapsamına girer. (es-Serahsî el-Mebsût, VI, 88 vd.; Bilmen, a.g.e., II, 202, 203.) Bir koca, henüz cinsel birleşme olmazdan önce eşini bir sözle üç defa boşarsa, üç boşama meydana gelir. Ancak ayrı sözlerle iki veya üç defa boşarsa yalnız bir bain boşama gerçekleşir. Bu son durumda ikinci ve üçüncü boşamalar yabancı bir kadın hakkında kullanılmış olur, çünkü cinsel birleşmeden önce boşama durumunda kadına iddet gerekmediği için evlilik bağı bütün sonuçlarıyla ortadan kalkmış bulunur. Diğer yandan bir, iki veya üç defa boşanan bir kadın, başka bir erkekle evlenip, ondan da ayrıldıktan sonra yeniden eski kocası ile evlense, Ebû Hanîfe ve Ebû Yusuf’a göre, önceki boşamalar yok sayılır ve eski koca yeniden üç defa boşama hakkına sahip bulunur. İmam Muhammed, Şafiî, Mâlik ve Ahmed b. Hanbel’e göre ise ikinci koca, önceki kocaya ait bir veya iki boşamayı yok edemez; fakat üç boşama olmuşsa bunu topluca ortadan kaldırır. İslâm’dan önceki Arap toplumunda boşamanın sayısı belli değildi. Hz. Âişe (r. anhâ)’nın şöyle dediği nakledilmiştir: “Bir erkek karısını dilediği kadar boşar, eğer iddeti bitmeden ona dönerse yüz defa boşamış olsa bile yine onun hanımı olurdu. Nitekim yine bir erkek, karısına; “Vallahi, ne seni boşayacağım, benden ayrılacaksın ve ne de sana yaklaşacağım” dedi. Kadın, bunu nasıl yapacağını sorunca da adam; “Boşarım ve iddetin bitmek üzere iken dönerim ve bu böyle devam eder gider “diye cevap verdi. Kadın durumu Allah’ın Rasûlüne anlatınca şu âyet indi: “Boşama iki defadır. (Bundan sonra kadını) ya iyilikle tutmak ya da güzellikle serbest bırakmak vardır.” (el-Bakara, 2/229.) İbn Abbas (r. anhümâ)’dan şöyle dediği nakledilmiştir: “Bir kimse karısını iki defa boşayınca, üçüncüsü konusunda Allah’tan korksun. Artık onu ya iyilikle nikâhı altında tutar ve geçimleri güzel olur veya iyilikle serbest bırakır, kadına haklarını vermede zulüm yapmaz.” (İbn Kesîr, Muhtasar Tefsir, I, 204.) Üç boşama hakkının bir defada kullanılması konusunda İslâm müctehitleri arasında görüş ayrılığı vardır. Bunun nedeni konu ile ilgili delillerin kapalı oluşu veya aralarında bazı çelişkilerin bulunmasıdır. Aşağıda bu konunun kritiğini yapacağız.


Etiketler: , ,


Kategori: