Anasayfa > DİNİ KİTAPLAR > BAĞLAYICI (LÂZIM) OLMAYAN EVLİLİK

BAĞLAYICI (LÂZIM) OLMAYAN EVLİLİK
PUAN : 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading ... Loading ...
OKUNMA : 886 EKLENME : 16/08/2013 GÜNCELLENME : 31/08/2013 BAĞLAYICI (LÂZIM) OLMAYAN EVLİLİK Facebook'ta paylaş BAĞLAYICI (LÂZIM) OLMAYAN EVLİLİK İçin Yorum Yap

BAĞLAYICI (LÂZIM) OLMAYAN EVLİLİK

  Bağlayıcılık (lüzûm) şartları eksik bulunan evliliklere “gayri lâzım (bağlayıcı olmayan) evlilik” denir.
A) Bağlayıcı Olmayan Evliliğin Gerçekleştiği Durumlar:
1) Baba ve dede dışında bir velinin küçükler için akdettiği evlilik.
Erkek kardeş veya amca gibi bir hısımın veli sıfatıyla küçüğün nikâhını akdetmesi durumunda, bu erkek veya kız çocuğunun “bulûğ muhayyerliği” hakkı bulunur. Bunlar erginlik çağına girince daha önce kendileri adına akdedilen evliliği kabul etmezlerse, nikâh akdi ortadan kalkar. İşte böyle bir nikâh, akdedildiği tarihten erginlik çağına kadar bağlayıcılık niteliği olmayan (gayri lâzım) bir nikâhtır. Küçüğü baba veya babanın babası evlendirmişse, bunların onun yararını gözetmede isabetli karar verecekleri kabul edildiğinden onlara “bulûğ muhayyerliği” hakkı tanınmamıştır. Ancak baba veya dede isabetsiz karar vermesiyle tanınmış olur ve küçüğü dengi olmayan birisi ile yahut önemli ölçüde düşük mehirle evlendirmiş bulunursa, böyle bir nikâh akdi geçerli sayılmamıştır.
2) Akıllı ve ergin bir kadın velisinden izinsiz olarak, dengi olmayan bir erkekle veya önemli ölçüde düşük olan mehirle evlenmiş bulunursa, velisi icazet verinceye kadar nikâh akdi “gayri lâzım”dır. Velinin bu evliliği feshettirme hakkı bulunur. Ebû Hanife’ye göre burada eksik mehri tamamlaması kocadan istenir, tamamlamazsa velinin fesih hakkı doğar. Ebû Yusuf ve İmam Muhammed’e göre ise mehirdeki eksiklik veliye fesih hakkı vermez. (bk. el-Kâsânî, a.g.e., 11,315; Bilmen, a.g.e., II, 61, 62; Cin, a.g.e.,s: 156 vd, Cin-Akgündüz, a.g.e., s: 82; Kadri Paşa Kodu, Md. 138-144.)
B) Bağlayıcı Olmayan Veya Mevkûf Bulunan Evliliklerin Sonuçları:
Bu çeşit evlilikler icazet yetkisine sahip olan kimsenin icazet vermesinden önce fasit nikâh gibidir. (el-Kâsânî, a.g.e. II, 236.) Böyle bir evliliğe icazet verilmez ve ayrılık meydana gelirse şu sonuçlar ortaya çıkar.
1) Cinsî birleşmeden önce fesih hakkı kullanılmışsa, nikâh hiçbir sonuç doğurmaz.
2) Birleşmeden sonra feshedildiği takdirde boşama iddeti, hurmet-i musâhare (sıhrî hısımlıkla doğan evlenme yasağı), emsal mehir ve doğacak çocuğun nesebi sabit olur.
3) Kadın hamile durumda ise evlilik feshedilemez. Burada doğacak çocuğun yararı gözetilmiştir. (el-Fetâvâ’l – Haniye maa’l – Hindiyye, I, 354.) Fasit evlilikte ise gebelik veya çocuğun bulunması ayrılmaya engel teşkil etmez.
4) Boşama, muhâlea, zıhâr, ilâ, nafaka ve miras gibi sahih evliliğe ait olan sonuçlar mevkuf ve gayri lâzım evliliklerde sabit olmaz.


Etiketler: , ,


Kategori: